1.Պատմի՛ր կատարած փորձի մասին(թթվածնի ստացում) :
Փորձի համար անհրժեշտ է մետաղյա շտատիվ, երկու փորձանոթ, սպիտայրոց, գազատար խողովակ, փայտիկ։ Սպիրտ այրոցը ամրացնում ենք մետաղյա շտատիվի վրա, իսկ առաջին փորձանոթը սպիտայրոցի վերևում և փորձանոթի մեջ լցնում ենք Կալիումի պերմանգանատը (KMnO4), այնուհետև փորձանոթը փակում ենք գազատար խողովակով, իսկ կողովակի մյուս ծայրը մցնում ենք մյուս փորձանոթի մեջ և հերմետիկ փակում։ Երբ սպիրտայրոցը կտաքացնի Կալիումի պերմանգանատը, նա կքայքայվի և կդառնա թթվածին։ Թթվածինը գազատար խողովակով կանցնի մյուս փորձանոթի մեջ։ Ճշտելու համար, որ թթվածին առաջացել է թե ոչ, պետք է վառել փայտի ծայրը այնպես, որ ծայրը կարմիր լինի և հետո փայտը պետք է մցնել երկրորդ փորձանոթի մեջ, եթե փայտը բռնկվեց մեր փորձը հաջողվել է
2.Սովորի՛ր պատմել Էջ 67 — 70 Թթվածին
3.Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:
Թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները
- Ֆիզիկական հատկություններ
Թթվածինը (O₂) անգույն, անգո և անհամ գազ է։ Նրա խտությունը մոտ 1.429 գ/լ է (0°C և 1ատմ պայմաններում)։ Թթվածինը վատ է լուծվում ջրում, բայց կենսաբանական գործընթացների համար բավարար է։ −183°C ջերմաստիճանում թթվածինը հեղուկանում է, դառնալով երկնագույն հեղուկ։ Հետաքրքիր փաստ ջրիկ թթվածնի մասին: Եթե ջրիկ թթվածնին մոտեցնենծ մագնիտ նա կձգվի դեպի թթվածին: - Քիմիական հատկություններ
Թթվածինը քիմիապես ակտիվ տարր է։ Նրա օքսիդացման աստիճանը սովորաբար −2 է։ Թթվածինը ռեակցիաներում հանդես է գալիս որպես օքսիդացնող նյութ, մասնավորապես՝ մետաղների և ոչ մետաղների հետ առաջացնելով օքսիդներ։ Այն կարող է մասնակցել այրման և օքսիդացման ռեակցիաներին։
Քիմիական ռեակցիաներ
- Նատրիումի ռեակցիան թթվածնի հետ
Նատրիումի և թթվածնի ռեակցիայի արդյունքում առաջանում է նատրիում օքսիդ՝ Na₂O։
Հաշվենք Na₂O-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Նատրիումի հարաբերական ատոմային զանգվածը 23 է, իսկ թթվածնի՝ 16։
Na₂O-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը կազմում է 62։
- Ածխի ռեակցիան թթվածնի հետ
Ածխի և թթվածնի ռեակցիայի արդյունքում առաջանում է ածխաթթու գազ՝ CO₂։
Հաշվենք CO₂-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Ածխի հարաբերական ատոմային զանգվածը 12 է, իսկ թթվածնի՝ 16։
CO₂-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը կազմում է 44։
- Ջրածնի ռեակցիան թթվածնի հետ
Ջրածնի և թթվածնի ռեակցիայի արդյունքում առաջանում է ջուր՝ H₂O։
Հաշվենք H₂O-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Ջրածնի հարաբերական ատոմային զանգվածը 1 է, իսկ թթվածնի՝ 16։
H₂O-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը կազմում է 18։
- Մեթանի այրումը թթվածնի հետ
Մեթանի (CH₄) և թթվածնի ռեակցիայի արդյունքում առաջանում են ածխաթթու գազ (CO₂) և ջուր (H₂O)։
Հաշվենք CH₄-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:
Ածխի հարաբերական ատոմային զանգվածը 12 է, իսկ ջրածնի՝ 1։
CH₄-ի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը կազմում է 16։